Ribut Petir.
Ribut petir adalah satu sistem
ribut yang dikenali dengan kehadiran
kilat dan
petir yang dihasilkan oleh
awan kumulonimbus selain
hujan atau
hujan batu yang lebat. Ribut petir adalah ribut yang paling lazim berlaku di dunia. Menurut
Encyclopedia Britannica, purata tenaga yang dihasilkan semasa ribut petir adalah lebih kurang 10 gigawatt-jam, bersamaan dengan kepala peledak nuklear 20 kiloton. Ribut petir dahsyat pula boleh jadi 10 hingga 100 kali lebih kuat.
Ribut petir boleh berlaku di mana-mana sahaja di bumi, dengan kawasan kutub sebagai kawasan yang paling kurang mengalami ribut petir, dan kawasan beriklim
khatulistiwa sebagai kawasan yang paling kerap mengalami ribut petir.
Klasifikasi ribut petir
Kilat di bandaraya Arlington, berhampiran
Washington DC,
Amerika SyarikatTerdapat 4 jenis ribut petir, yang diklasifikasikan mengikut kadar ketidakstabilan atmosfera serta penghasilan
angin ricih seperti berikut:-
Sel tunggal - Ribut petir yang paling banyak berlaku, tidak menghasilkan angin ricih kencang serta kebanyakannya bertahan dalam masa kurang daripada sejam selepas penghasilan kilat yang pertama. Angin kencang tidak terhasil kerana naik-turun udara panas dan sejuk berlaku di tempat yang sama.
Berbilang sel - Beberapa kelompok awan ribut petir (dikenali sebagai sel) bergabung membentuk kelompok ribut petir yang lebih besar. Hasilnya, terdapat 2 zon udara iaitu zon udara panas naik (updraft} dan zon udara sejuk turun (downdraft). Akibatnya, angin ricih yang kencang mula dihasilkan. Hujan yang turun juga tidak seragam, dengan terdapat bahagian yang menghasilkan hujan lebat tetapi terdapat juga bahagian yang tidak menghasilkan hujan.
Garis badai - Garis badai terbentuk apabila kelompok-kelompok awan ribut petir berkumpul dan membentuk satu garisan.
Supersel - Supersel adalah jenis ribut petir yang sangat besar, berkemungkinan menghasilkan angin
puting beliung yang dahsyat (kategori F3 ke atas) serta menghasilkan angin kencang melebihi 130 km/j, di samping menghasilkan
hujan air batu berdiameter besar serta
banjir kilat.
[
sunting] Ribut petir dahsyat
Ribut petir dahsyat mempunyai sifat-sifat berikut:-
Angin kencang melebihi 92 km/j
Hujan air batu berdiameter 1.5 cm ke atas
Berkemungkinan berlaku puting beliung
Panahan kilat awan ke bumi yang sangat kerap
Hujan lebat yang berterusan sehingga menyebabkan banjir kilat
[
sunting] Fasa pembentukan ribut petir
Terdapat 3 fasa utama dalam kejadian ribut petir:-
Pembesaran awan kumulus - Kebanyakan ribut petir mula terbentuk apabila
awan kumulus mula membesar secara menegak. Pancaran matahari menyebabkan air mengewap dan "diangkat" naik ke langit. Awan kumulus akan terus membesar sehingga ketinggiannya melepasi takat beku serta udara panas yang naik tidak lagi mampu mengangkat wap air. Pada tahap inilah bahagian atas awan akan terserak, memberikan bentuk rakap kepada awan dan awan tersebut bertukar menjadi awan kumulonimbus.
Peringkat matang - Bahagian atas awan yang menyejuk menyebabkan wap air terpeluwap sehingga membentuk partikel ais. Partikel ais yang berat itu akan jatuh sebagai hujan, membawa bersama udara sejuk turun. Oleh kerana pada peringkat ini berlaku proses turun-naik udara di dalam awan secara serentak, gangguan berlaku di dalam awan, menghasilkan petir, kilat dan angin ricih. Sekiranya angin ricih yang kencang berlaku, awan ribut petir itu berkemungkinan akan membentuk
puting beliung. Jika tiada angin ricih, hanya hujan, kilat dan petir sahaja yang terhasil dan akan berakhir dalam masa yang singkat.
Peringkat penyingkiran - Oleh kerana hujan yang turun telah menyejukkan udara di kawasan yang terlibat, tiada lagi aktiviti udara panas naik ke awan. Oleh kerana kebanyakan daripada kelembapan di dalam awan ribut sudah disingkirkan, ribut petir tidak dapat bertahan dan akan berakhir.
Taufan
Dari Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas.
Lompat ke:
pandu arah,
gelintarSebahagian siri
Alam semula jadiCuacaSiklon Catarina di selatan Atlantik dilihat dari Stesen Angkasa Antarabangsa pada 26 Mac 2004
Struktur awan ribut taufan
Taufan atau siklon tropika merupakan
ribut akibat haba yang dilepaskan apabila udara panas naik dan wap udara di dalamnya memeluwap. Dinamakan siklon tropika kerana ia serupa
siklon dan terjadi di
tropika, putarannya melawan jam di hemisfera utara dan mengikut arah jam di hemisfera selatan.
Isi kandungan
[
sorok]
1 Struktur fizikal2 Peringkat taufan3 Kesan taufan4 Asal istilah taufan//
[
sunting] Struktur fizikal
Struktur utama bagi sesebuah taufan ataupun ribut tropika adalah seperti berikut:-
Mata taufan - Mata taufan adalah "pusat" utama bagi sesuatu sistem taufan. Kawasan tersebut merupakan kawasan dengan tekanan udara paling rendah, oleh itu ia menjadi tumpuan bagi angin kencang di sekelilingnya. Dengan itu, kawasan mata taufan biasanya tenang dan bebas daripada awan (ciri tersebut memudahkan taufan dikesan melalui satelit) tetapi angin di sekelilingnya adalah paling kencang serta awan yang mengelilingi mata taufan juga tebal.
Dinding mata - Jaluran awan paling tebal yang mengelilingi mata taufan. Pada bahagian dinding mata, hujan turun paling lebat serta kekerapan ribut petir juga paling kerap.
Jalur hujan - Jalur
hujan adalah barisan awan hujan yang tersusun secara berpilin mengelilingi mata taufan. Jalur hujan membawa hujan yang lebat dan berkemungkinan menghasilkan
puting beliung tetapi ruang antara jalur hujan boleh jadi tenang.
[
sunting] Peringkat taufan
Sesebuah taufan boleh diklasifikasikan mengikut keamatan angin seperti berikut:-
Gangguan tropika - Sistem
ribut petir yang tertumpu di kawasan bertekanan rendah dengan kelajuan angin kencang kurang daripada 60 km/j. Mata taufan tidak terbentuk pada peringkat ini.
Ribut tropika - Sistem ribut petir kuat dengan kitaran permukaan tertentu serta kelajuan angin maksimum antara 60-120 km/j. Bentuk siklon sudah mula terbentuk, tetapi mata taufan biasanya masih belum terbentuk.
Taufan - Ribut tropika dengan angin kencang melebihi 120 km/j. Mata taufan mula terbentuk, memudahkan taufan dikesan melalui imej satelit.
[
sunting] Kesan taufan
Kesan serangan
Taufan Katrina di
Gulfport, Mississippi. Taufan Katrina adalah siklon tropika yang mengakibatkan kerugian paling besar dalam sejarah
Amerika Syarikat.
Taufan yang berlaku di tengah lautan menyebabkan
hujan lebat,
angin kencang serta
ombak besar, menjejaskan aktiviti perkapalan antarabangsa serta boleh menenggelamkan kapal.
Di daratan pula, angin kencang boleh merosakkan atau memusnahkan bangunan dan harta benda, menjadikan puing-puing kepada objek terbang yang boleh membunuh. Selain itu, taufan juga mengakibatkan
banjir besar.
Sejak dua kurun yang lalu, taufan bertanggungjawab menyebabkan kematian lebih kurang 1.9 juta mangsa di seluruh dunia.
[
sunting] Asal istilah taufan
Terdapat dua kemungkinan mengenai asal-usul istilah "taufan" dalam
Bahasa Melayu serta istilah "typhoon" dalam
Bahasa Inggeris. Pendapat pertama mengatakan istilah tersebut diambil daripada istilah
Cina iaitu 大風 (
Kantonis: daaih fūng;
Mandarin: dà fēng) yang bermaksud "angin kencang". Satu lagi pendapat mengatakan istilah tersebut diambil daripada perkataan
Urdu,
Parsi dan
Arab ţūfān (طوفان), yang diambil istilahnya daripada tuphōn (Τυφών), raksasa di dalam mitos
Yunani yang bertanggungjawab membawa angin panas.
Dalam Bahasa Melayu, istilah "taufan", "hurikan" dan "siklon tropika" membawa maksud yang sama tetapi di dalam Bahasa Inggeris, ketiga-tiga istilah adalah berbeza mengikut tempat. Istilah hurricane digunakan bagi taufan yang melanda bahagian Atlantik Utara dan Pasifik Timur Laut. Istilah "typhoon" pula digunakan di bahagian Pasifik Barat Laut.
Diambil daripada "
http://ms.wikipedia.org/wiki/Taufan"
Kategori:
SiklonPuting beliung
Dari Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas.
Lompat ke:
pandu arah,
gelintarSebahagian siri
Alam semula jadiCuacaPuting beliung ialah sebuah tiub
angin berpusing yang menyentuh tanah.
Angin yang berada di dalam puting beliung berpusing dengan pantas dan menjadikan puting beliau sangat berbahaya.
Kebanyakan puting beliau mempunyai angin selaju 175 km/j atau kurang, dengan lebar 250 kaki (75 meter), dan bergerak beberapa kilometer sebelum "lenyap". Walau bagaimanapun, sesetengah puting beliung mempunyai angin selaju 480 km/j, dengan lebar lebih daripada (1.6 km), dan boleh bergerak melebihi 100 kilometer.
[1][2][3]Puting beliung seringkali terjadi semasa hujan ribut petir angin kuat dan mendatangkan banyak kemusnahan kepada apa-apa sahaja yang disentuhnya. Saban tahun, ada nyawa yang terkoban akibat puting beliung.
Isi kandungan
[
sorok]
1 Bagaimana puting beliung berlaku2 Kemusnahan dan lokasi berlakunya Puting beliung3 Perbezaan antara puting beliung dan taufan4 Rujukan5 Bacaan lanjut6 Pautan luar6.1 Umum6.2 Ramalan serantau6.3 Kajian//
[
sunting] Bagaimana puting beliung berlaku
Sebahagian siri
Alam semula jadiCuacaPuting beliung boleh berlaku hasil aktiviti di dalam awan
kumulonimbus yang besar semasa
ribut petir dahsyat.Puting beliung juga boleh berlaku bersama
taufan. Dalam kebanyakan ribut petir yang berlaku di dunia, udara panas naik membawa wap air dan membentuk awan kumulonimbus dan hujan membawa udara sejuk ke bawah pada tempat yang sama, oleh itu angin ribut kencang tidak terbentuk. Tetapi sesetengah ribut petir pula menghasilkan angin kencang di dalam awan akibat turun naik udara panas dan sejuk secara serentak serta turun naik udara panas dan sejuk yang tidak berlaku pada tempat yang sama, dikenali sebagai fenomena angin ricih. Sekiranya angin ricih kencang tersebut berubah bentuk daripada melintang di dalam awan kepada menegak, angin kencang berbentuk corong akan terbentuk dan pusaran angin berbentuk corong tersebut dikenali sebagai puting beliung.
[
sunting] Kemusnahan dan lokasi berlakunya Puting beliung
Puting beliung dikategori mengikut
Skala Fujita, daripada F0 sehingga F5. F0 mempunyai kelajuan angin paling rendah manakala F5 mempunyai kelajuan angin paling tinggi.
Amerika Syarikat adalah negara yang paling banyak mengalami bencana puting beliung tetapi ini tidak bermakna negara-negara lain tidak akan mengalami bencana ini. Puting beliung boleh terjadi di mana-mana tempat di dunia termasuklah Malaysia. Kawasan yang paling kerap dilanda ribut petir di Amerika Syarikat ialah di kawasan lembangan yang dilindungi
Banjaran Rocky dan
Banjaran Appalachian. Kawasan tersebut dikenali sebagai Lembah Puting Beliung (Tornado Alley).
Puting beliung amat sukar diramal dan ia hanya dapat diramalkan apabila titik tekanan rendah di dalam awan kumulonimbus dikesan oleh radar Doppler. Akibatnya, penduduk di kawasan yang diramalkan akan dilanda puting beliung hanya mempunyai masa yang sangat terhad untuk pergi ke tempat perlindungan.
[
sunting] Perbezaan antara puting beliung dan taufan
Ramai di antara kita yang terkeliru antara puting beliung dan
taufan memandangkan kedua-duanya adalah ribut angin kencang dengan corong angin kencang. Ribut taufan itu sendiri merupakan satu sistem cuaca manakala puting beliung pula ialah sebahagian daripada sistem
ribut petir. Ribut taufan memusnahkan kawasan yang luas dalam satu-satu masa tetapi puting beliung hanya memusnahkan kawasan yang dilalui corong ribut kencang itu sahaja. Tambahan pula, puting beliung hanya bertahan selama beberapa jam tetapi ribut petir boleh bertahan selama berhari-hari, malah boleh jadi lebih daripada seminggu.
[
sunting] Rujukan
↑ Pusat Kaji Cuaca (2006).
Doppler On Wheels. Dicapai pada 2006-12-29.
↑ Omaha/Valley, Pejabat Ramalan cuaca NE (
2005-10-02).
Puting beliung Hallam Nebraska. Dicapai pada 2006-09-08.
↑ Edwards, Roger (
2006-04-04).
Soalan-soalan lazim puting beliung dalam talian.
Pusat Ramalan Taufan. Dicapai pada 2006-09-08.
[
sunting] Bacaan lanjut
Thomas P. Grazulis (1993). Significant Tornadoes 1680-1991, A Chronology and Analysis of Events. Projek filem puting beliung.
ISBN 1-879362-00-7[
sunting] Pautan luar
Wikimedia Commons mempunyai media mengenai:
Puting beliung[
sunting] Umum
(Inggeris)
Arkib taufan (termasuk puting beliung sejak 1950)(Inggeris)
Laporan benar taufan di Google Maps.(Inggeris)
Laporan tahunan puting beliung Amerika Syarikat.(Inggeris)
Projek puting beliung[
sunting] Ramalan serantau
(Inggeris)
Pusat Ramalan Taufan (Amerika Syarikat)
(Inggeris)
Pertubuhan Kajian Taufan dan Puting Beliung (
United Kingdom)
[
sunting] Kajian
(Inggeris)
Pendidikan dan kajian puting beliungDiambil daripada "
http://ms.wikipedia.org/wiki/Puting_beliung"
Kategori:
Cuaca Puting beliungEl Nino
Dari Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas.
Lompat ke:
pandu arah,
gelintarEl Niño dnd La Niña merupakan fenomena fasa berlawanan putaran
iklim semula jadi yang dikenali sebagai Putaran Selatan El-Nino (El Nino-Southern Oscillation - ENSO). Fenomena lautan-atmosfera ini merujuk kepada perubahan besar kepada suhu permukaan laut merintangi timur pasifik tropika. "El Nino" dalam
bahasa Sepanyol bermakna "anak lelaki" manakala "La Nina" pula bermakna "anak perempuan".
[
sunting] El Niño and La Niña
Kebiasaannya,
lautan Pasifik sentiasa ditiupi angin timur iaitu hembusan angin timur ke barat yang meniup air laut hangat jauh dari lautan bahagian timur - sebelah
Peru dan
Chile - menuju ke barat lautan Pasifik, mengarah pantai
Australia dan kepulauan
Filipina.
Permukaan air ini diganti dengan air sejuk yang terjadi dari arus Antartic Humbolt Current yang sentiasa datang dari pantai benua
Amerika Selatan. Ini menyebabkan suhu permukaan laut di bahagian tengah dan timur lautan Pasifik menjadi lebih sejuk dari bahagian barat. Bagaimanapun, dalam tahun-tahun terjadinya El Nino, angin timuran berkurangan.
Oleh itu, air hangat yang sepatutnya menuju ke arah barat sebaliknya berputar balik merintangi lautan Pasifik. Ini mengakibatkan memperlahankan kejadian
Arus Humbolt yang sejuk, menyebabkan timur Pasifik, yang sepatutnya menjadi sejuk, menjadi hangat sebaliknya. Semasa air laut hangat memanaskan udara di atasnya, ia menaikkan daya pengapungan lapisan bawah atmosfera, yang mana menyebabkan pengolakan awan dan hujan lebat.
Berbeza dengan El Nino, La Nina merujuk kepada keadaan suhu yang lebih sejuk dari biasa merentangi Pasifik Tengah dan Timur - lebih sejuk dari keadaan biasa apabila Arus Humbolt membawa air sejuk ke kawasan Pasifik ini. Semasa La Nina, angin timuran bertambah kuat dan kejadian putaran sejuk sepanjang pantai barat benua Amerika Selatan meningkat.
Sepanjang waktu ini, suhu air laut sepanjang
Khatulistiwa boleh jatuh sebanyak 14 darjah Celsius. Semasa tahun-tahun La Nina, monsun meningkat di
Asia Tenggara dan Australia - berlawanan dengan tahun-tahun El Nino. Sistem putaran keadaan panas (El Nino), biasa dan sejuk (La Nina) berlaku setiap tiga hingga empat tahun.
[
sunting] Punca
Punca sebenar yang mengakibatkan fenomena ini masih lagi dikaji.
[
sunting] Rujukan
Wikimedia Commons mempunyai media mengenai:
ENSOInfo BencanaDiambil daripada "
http://ms.wikipedia.org/wiki/El_Nino"
Kategori:
Bencana alam Meteorologi Perubahan iklimKesan rumah hijau
Dari Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas.
Lompat ke:
pandu arah,
gelintarKesan rumah hijau ialah pemanasan yang berlaku apabila kepekatan gas-gas
rumah hijau di dalam sesuatu ruang tertutup meningkat dan menyekat haba daripada mudah terbebas. Kesan ini tidak tertakluk pada
pemanasan global sahaja, tetapi juga di dalam mana-mana ruang.
Isi kandungan
[
sorok]
1 Proses kesan rumah hijau2 Kesan rumah hijau global3 Punca kesan rumah hijau4 Kaedah mengurangkan kesan//
[
sunting] Proses kesan rumah hijau
Kesan rumah hijau berlaku apabila komposisi gas-gas rumah hijau seperti, karbon dioksida, karbon monoksida, nitrogen dioksida meningkat melebihi tahap normal. Apabila komposisinya meningkat, molekul-molekul gas ini yang bersifat penyimpan haba, akan memerangkap haba lalu melambatkan proses pembebasan haba.
[
sunting] Kesan rumah hijau global
Kesan rumah hijau global berlaku apabila, sinaran
inframerah matahari yang memasuki ruang
atmosfera bumi tidak terpantul secukupnya secara normal disebabkan kesan rumah hijau. Ini akan menyebabkan pemanasan global secara berperingkat, dan kawasan yang mengalami pencemaran teruk akan mengalami kesan itu dengan lebih teruk lagi. Implikasi daripada pemanasan global akan menyebabkan lapisan ais di kedua-dua kutub bumi akan mengalami pencairan dan menyebabkan peningkatan aras laut.
[
sunting] Punca kesan rumah hijau
Kesan rumah hijau berpunca sama ada secara semulajadi atau buatan manusia. Secara semulajadi, kesan rumah hijau berpunca daripada letusan gunung berapi yang membebaskan gas-gas sulfur, dan karbon. Selain itu pembakaran hutan akibat petir juga memberi kesan juga. Secara buatan manusia, kesan rumah hijau kebanyakan berpunca daripada pembebasan bahan pencemaran udara, seperti asap daripada kenderaan dan kilang. Penggunaan penyembur aerosol, sesetengah peti sejuk dan penghawa dingin yang membebaskan CFC juga menyumbang kepada kesan pemanasan global ini.
[
sunting] Kaedah mengurangkan kesan
Antara kaedah untuk mengurangkan kesan rumah hijau ini ialah melalui penjimatan tenaga. Jikalau manusia dapat mengurangkan penggunaan kenderaan dengan banyak menggunakan pengangkutan awam, pembebasan gas rumah hijau dapat dikurangkan .
Diambil daripada "
http://ms.wikipedia.org/wiki/Kesan_rumah_hijau"
Kategori:
Atmosfera Perubahan iklimOZON
Ozon terdiri daripada tiga molekul
oksigen dan amat merbahaya kepada kesihatan manusia. Secara semulajadi, ozon terhasil melalui tindak balas cahaya ultra-lembayung dengan atmospera
bumi dan membentuk satu
lapisan ozon pada ketinggian 50 kilometer
Kepentingan Ozon
Ozon tertumpu di bawah
stratosfera di antara 15 dan 30 km di atas permukaan
bumi yang dikenali sebagai 'lapisan ozon'. Ozon terhasil dengan pelbagai tindakbalas kimia, tetapi mekanisme utama penghasilan dan perpindahan dalam
atmosfera adalah penyerapan tenaga sinaran ultra-lembayung (UV) daripada
matahari.
Ozon (O3) dihasilkan apabila O2 menyerap
sinaran uv pada jarak gelombang 242 nanometer dan disingkirkan dengan foto-pengasingan dari sinaran bagi jarak gelombang yang besar daripada 290 nm. O3 juga merupakan penyerap utama sinaran uv antara 200 dan 330 nm. Penggabungan proses-proses ini adalah efektif dalam mengekalkan kemalaran bilangan ozon dalam lapisan dan penyerapan 90% sinaran uv.
[
sunting] Sifat ozon
Ozon amat mengkakis dan dipercayai bahan beracun dan bahan cemar biasa. Ozon mempunyai bau yang keras, mencucuk hidung. Ozon juga terbentuk pada kadar rendah dalam udara akibat arus eletrik seperti kilat, dan oleh tenaga tinggi seperti radiasi eletromagnetik.
UV dikaitkan dengan pembentukan kanser kulit dan kerosakan genetik. Peningkatan paras
uv juga mempunyai kesan kurang baik terhadap sistem imunisasi
haiwan, organisma akuatik dalam rantai makanan,
tumbuhan dan tanaman. Penyerapan sinaran uv berbahaya oleh ozon stratosfera amat penting untuk semua hidupan di
bumi.
[
sunting] Ozon pada muka bumi
Ozon pada muka bumi terbentuk oleh cahaya lampau ungu yang menguraikan molekul O3 membentuk unsur
oksigen. Unsur oksigen ini bergabung dengan molekul yang tidak terurai dan membentuk O3. Kadang-kala unsur oksigen akan bergabung dengan N2 untuk membentuk nitrogen oksida; yang apabila bertindakbalas dengan cahaya mampu membentuk ozon.
[
sunting] Lapisan Ozon
Ozon adalah salah satu daripada gas-gas yang membentuk atmosfera. Molekul dwiatom oksigen (O2) yang kita bernafas membentuk hampir-hampir 20% atmosfera. Pembentukan ozon (O3), molekul triatom oksigen kurang banyak dalam atmosfera yang mana kandungannya hanya 1/3,000,000 daripada gas atmosfera.
[
sunting] Kepentingan Ozon
Ozon tertumpu di bawah stratosfera di antara 15 dan 30 km di atas permukaan bumi yang dikenali sebagai ‘lapisan ozon’. Ozon terhasil dengan pelbagai tindakbalas kimia, tetapi mekanisme utama penghasilan dan perpindahan dalam atmosfera adalah penyerapan tenaga sinaran ultra-lembayung (UV) daripada matahari.
Ozon (O3) dihasilkan apabila O2 menyerap sinaran UV pada jarak gelombang 242 nanometer dan disingkirkan dengan foto-pengasingan dari sinaran bagi jarak gelombang yang besar daripada 290 nm. O3 juga merupakan penyerap utama sinaran UV antara 200 dan 330 nm. Penggabungan proses-proses ini adalah efektif dalam mengekalkan kemalaran bilangan ozon dalam lapisan dan penyerapan 90% sinaran UV.
UV dikaitkan dengan pembentukan kanser kulit dan kerosakan genetik. Peningkatan paras UV juga mempunyai kesan kurang baik terhadap sistem imunisasi haiwan, organisma akuatik dalam rantai makanan, tumbuhan dan tanaman.
Penyerapan sinaran UV berbahaya oleh ozon stratosfera amat penting untuk semua hidupan di bumi.
[
sunting] Keseimbangan Ozon
Jumlah ozon dalam atmosfera berubah mengikut lokasi geografi dan musim. Ozon disukat dalam unit Dobson (Du) yang mana, sebagai contoh, 300 Du setara dengan 3 mm tebal lapisan ozon yang tulen jika dimampat ke tekanan paras laut.
Sebahagian besar ozon stratosfera dihasilkan di kawasan tropika dan diangkut ke latitud yang tinggi dengan skala-besar putaran atmosfera semasa musim sejuk hingga musim bunga. Umumnya kawasan tropika memiliki ozon yang rendah.
[
sunting] Kegunaan ozon
Ozon digunakan dalam bidang
perubatan untuk mengubati pesakit dengan cara terkawal dan mempunyai penggunaan yang meluas seperti di
Jerman. Antaranya ialah untuk rawatan kulit terbakar.
Manakala dalam perindustrian, ozon digunakan untuk:-
menyah-kuman sebelum dibotolkan (antiseptik),
menghapuskan pencemaran dalam
air (besi, arsenik, hidrogen sulfida, nitrite, dan bahan organik kompleks yang dikenali sebagai warna),
membantu kepada proses flocculation (proses pengabungan molekul membantu penapis menghilangkan besi dan arsenik),
mencuci, dan memutihkan kain (dipaten),
membantu mewarnakan plastik,
menentukan ketahanan
getah.
[
sunting] Ancaman dari Kloroflorokarbon (CFC)
Ancaman yang diketahui terhadap keseimbangan ozon adalah pengenalan
kloroflorokarbon (CFC) buatan manusia yang meningkatkan kadar penyingkiran ozon menyebabkan kemerosotan beransur-ansur dalam paras ozon global.
CFC digunakan oleh masyarakat moden dengan cara yang tidak terkira banyak, dalam peti sejuk, bahan dorong dalam penyembur, pembuatan busa dan bahan pelarut terutamanya bagi kilang-kilang elektronik.
Hayat bagi CFC bermaksud bahawa satu molekul yang dibebaskan hari ini boleh wujud 50 hingga 100 tahun dalam atmosfera sebelum dihapuskan.
Bagi tempoh kira-kira 5 tahun, CFC bergerak naik dengan perlahan ke dalam stratosfera (10 – 50 km). Di atas lapisan ozon utama, pertengahan julat ketinggian 20 – 25 km, kurang sinar uv diserap oleh ozon. Molekul CFC terurai setelah bertindakbalas dengan
uv, dan membebaskan atom klorin. Atom klorin ini juga berupaya untuk memusnahkan ozon dan menghasilkan
lubang ozon.
[
sunting] Kesan akibat penipisan ozon
[
sunting] Lubang Ozon
Lihat rencana utama:
Lubang OzonLubang ozon di Antartik disebabkan oleh penipisan lapisan ozon antara altitud tertentu seluruh Antartika pada musim bunga. Penipisan tersebut dikesan setiap tahun sejak sedekad yang lalu. Pembentukan ‘lubang’ tersebut berlaku setiap bulan September dan pulih ke keadaan normal pada lewat musin bunga atau awal musim panas.
Dalam bulan Oktober 1987,1989,1990 dan 1991, lubang ozon yang luas telah dikesan di keseluruh Antartika dengan kenaikan 60% pengurangan ozon berbanding dengan paras lubang pra-ozon. Dalam Oktober 1991, paras terendah atmosfera ozon yang pernah direkodkan telah berlaku di seluruh Antartika.
[
sunting] Kemerosotan Ozon Global
Pengukuran latar dan satelit menunjukkan pengurangan signifikan terhadap jumlah kolum ozon pada musin sejuk dan panas bagi kedua-dua hemisfera utara dan selatan pada garis lintang tengah dan tinggi. Di dapati aliran ke bawah ini pada tahun1980 agak besar bila berbanding tahun 1970. Tiada statistik aliran signifikan dapat ditentukan bagi kawasan tropika semasa tahun 1980. Dengan kemajuan komputer model bagi pemusnahan stratosfera ozon dapat menjelaskan pemerhatian aliran jumlah ozon di latitud pertengahan pada musim panas, tetapi hanya sebahagian daripadanya pada musin sejuk. Ini bermakna bahawa pada masa hadapan perubahan global ozon belum boleh diramalkan lagi.
[
sunting] Kaedah Pengukuran Ozon
Jumlah ozon diukur dengan beberapa cara:
[
sunting] Satelit
Penggunaan satelit mengelilingi kutub seperti Satelit NASA Nimbus7 yang membawa peralatan “Total Ozone Mapping Spectrometer” (TOMS) telah merevolusikan pemantauan ozon sejak 20 tahun yang lalu. Kedudukan yang baik di atas cakerawala dan keupayaan setiap satelit untuk perjalanan mendatar seluruh glob, menyediakan liputan yang lebih baik dari stesen daratan. Ini sangat tinggi nilainya bagi menentukan aliran global. Ketepatan sensor satelit menggunakan prinsip yang sama dengan spektrofotometer Dobson.
[
sunting] Spektrofotometer Dobson
Spektrofotometer pertama direka pada tahun 1920 oleh Gordon Dobson bagi tujuan mengukur jumlah ozon. Kini terdapat lebih kurang 80 jenis alat ini digunakan di seluruh dunia untuk mengukur jumlah ozon. Spektrofotometer Dobson mengukur ozon dengan membanding jumlah sinaran pada jarak dua ultraungu. Satu jarak gelombang terjejas kuat dengan ozon manakala yang satu lagi tidak. Perbezaan antara jumlah dua sinaran secara langsung berhubungkait dengan jumlah ozon.
[
sunting] Ozon sonde
Ozon sonde adalah sel elektrokimia dan penghantar radio yang dilekatkan kepada belon yang berisi gas hidrogen yang mana boleh mencapai ketinggian kira-kira 35 km. Udara dimasukkan ke dalam sel kecil dengan pam. Pelarut dalam sel bertindakbalas dengan ozon, menghasilkan arus eletrik yang mana berkadar dengan jumlah ozon. Isyarat dari sel ditukarkan kepada kod dan dihantar melalui radio kepada penerima stesen. Dari pelepasan belon sehingga kegagalan, lazimnya kira-kira 35 km, sonde ini menyediakan taburan menegak ozon.
[
sunting] Tindakan Dunia
Dalam tahun 1975, dikhuatiri bahawa aktiviti manusia akan mengancam lapisan ozon. Oleh itu atas permintaan “United Nations Environment Programme” (UNEP), WMO memulakan Penyelidikan Ozon Global dan Projek Pemantauan untuk mengkoordinasi secara jangka panjang pemantauan dan penyelidikan ozon.
Kesemua data dari tapak pemantauan di seluruh dunia dihantar ke Pusat Data Ozon Dunia di Toronto, Kanada, yang mana tersedia kepada masyarakat saintifik antarabangsa.
Dalam tahun 1977, mesyuarat pakar UNEP mengambil tindakan Perancangan Dunia terhadap lapisan ozon; dalam tahun 1987, UNEP mengambil Protokol Montreal ke atas bahan yang mengurangkan lapisan ozon.
Protokol ini memperkenalkan siri sukatan, termasuk jadual tindakan, mengawal penghasilan dan pembebasan CFC ke alam sekitar. Ini membolehkan paras pengunaan dan penghasilan berkaitan CFC untuk turun ke paras semasa 1986 pada tahun 1989, dan pengurangan sebanyak 50% pada 1999.
[
sunting] Lihat juga
Lapisan ozonLubang ozonDiambil daripada "
http://ms.wikipedia.org/wiki/Ozon"
Kategori:
Sains AstronomiPencemaran Udara
Dari Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas.
Lompat ke:
pandu arah,
gelintarPencemaran udara merupakan satu keadaan yang melibatkan pengenalan sebarang
bahan kimia,
jirim zarahan atau
bahan biologi yang boleh menyebabkan mudarat atau ketidakselesaan kepada manusia atau organisma hidup lain, atau merosakkan
alam sekitar, ke dalam dalam
atmosfera. Contoh pencemar udara ialah seperti gas
karbon dioksida,
sulfur dioksida,
kloroflorokarbon,
bau-bauan, logam toksik seperti
plumbum dan
tembaga dan
sisa radioaktif.
Pencemaran udara antaranya berpunca dari pelepasan asap kotor oleh
industri terus ke udara melalui cerobong
asap kilang, kenderaan motor di jalan raya dan letusan gunung berapi. Antara kesan pencemaran udara adalah penipisan lapisan
ozon,
jerebu,
hujan asid dan
pemanasan bumi. Pencemaran udara mungkin boleh memberi kesan terhadap kesihatan, keselamatan dan keselesaan manusia ataupun harta benda.
Pembebasan asap yang mengandungi
sulfur dioksida ke udara
Isi kandungan
[
sorok]
1 Klasifikasi pencemaran udara1.1 Pencemaran primer1.2 Pencemaran sekunder2 Kesan2.1 Kesihatan manusia2.2 Tumbuhan2.3 Haiwan2.4 Bahan2.5 Penyusutan lapisan ozon2.6 Hujan asid2.7 Kesan rumah hijau dan pemanasan global2.8 Atmosfera3 Lihat juga//
[
sunting] Klasifikasi pencemaran udara
Pencemaran udara diklasifikasikan kepada dua bahagian iaitu pencemaran primer dan pencemaran sekunder.
[
sunting] Pencemaran primer
Pencemaran primer adalah pencemaran yang dihasilkan
sulfur monoksida dan
karbon monoksida hasil dari pembakaran tidak lengkap. Ia menyebabkan
zarah-zarah halus terampai di
udara.
Kebanyakan pencemaran udara primer ini dilepaskan melalui ekzos kenderaan, kawasan industri yang melepaskan asap atau bahan pencemar, dan penggunaan dapur arang kayu yang tidak terkawal
[
sunting] Pencemaran sekunder
Pencemaran sekunder adalah berpunca hasil daripada tindak balas
sulfur dioksida yang bergabung dengan
wap-wap air di udara.
[
sunting] Kesan
[
sunting] Kesihatan manusia
Kesan utama pencemaran udara kepada
manusia adalah
sistem pernafasan. Gas-gas seperti karbon monoksida akan meracuni sistem pengangkutan oksigen dalam
darah akan melambatkan tindak balas manusia dan kesan seterusnya menyebabkan mengantuk, penyakit lelah dan mengurangkan fungsi
paru-paru.
Bahan tercemar seperti nitrogen oksida boleh menyebabkan edema dan pendarahan pulmonary. Bahan tercemar seperti gas ozon boleh menimbulkan kerengsaan menyebabkan inflamasi paru-paru dan keupayaan bergerak. Habuk, asap, kabus, wap atau bahan-bahan lain juga menghalang penglihatan mata dan juga menjejaskan mata manusia.
Kajian
Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) menyatakan sebanyak tiga juta manusia mati setiap tahun disebabkan oleh pencemaran udara. Ia adalah tiga kali lebih tinggi daripada jumlah kematian yang disebabkan kemalangan kenderaan.
[
sunting] Tumbuhan
Kesan kepada tumbuhan adalah seperti mengalami kerosakan seperti nekrosis (keguguran
daun), klorosis (pertukaran warna), dan pertumbuhan terbantut.
Kesan ini akan menyebabkan
bumi kekurangan sumber makanan dan ekonomi sebahagian daripada penduduk juga terganggu.
[
sunting] Haiwan
Haiwan akan terancam atau mati akibat dari pencemaran udara. Ini disebabkan dari udara yang memasuki paru-paru
haiwan dan makanan dari sumber tumbuhan yang tercemar kesan pencemaran udara.
[
sunting] Bahan
Kesan kepada bahan adalah kerosakan berlaku akibat pencemaran udara seperti kekotoran pada pakaian, pencemaran pada permukaan dinding bangunan dan sebagainya. Ia berlaku akibat dari pengenapan asap atau zarah halus.
Hakisan logam juga merupakan kesan dari pencemaran udara akibat kehadiran sulfur dioksida di dalam udara.
[
sunting] Penyusutan lapisan ozon
Pencemaran udara akan menyebabkan berlaku
pemanasan global akibat penyusutan lapisan ozon yang melindungi bumi daripada sinaran terus cahaya
matahari. Pendedahan secara terus kepada cahaya matahari boleh menyebabkan kanser
kulit. Pancaran matahari yang terik juga menyebabkan berlakunya pencairan kepada
ais di bahagian
kutub bumi dan menyebabkan berlakunya ketidakseimbangan ekosistem di dunia pada masa kini.
[
sunting] Hujan asid
Rencana utama:
hujan asidHujan asid berlaku disebabkan oleh penggabungan gas sulfur dioksida dan nitrogen oksida dengan air
hujan seterusnya menjadi
asid sulfurik dan
asid nitrik. Asid ini akan terkumpul di dalam awan dan bergerak ke tempat-tempat lain. Asid tersebut akan turun bersama-sama dengan hujan dan menimpa hidupan yang terdapat di dunia. Kesanya, ia membunuh tumbuh-tumbuhan dan juga
hidupan air. Ia juga boleh menghakis pakaian, kertas dan bahan binaan bangunan. Selain itu, asid tersebut juga meresap ke dalam
tanah dan menyebabkan kualiti tanah berkurang dan menjadikannya tidak subur.
[
sunting] Kesan rumah hijau dan pemanasan global
Rencana utama:
kesan rumah hijau dan
pemanasan globalKesan yang paling ketara dan sedang hangat dibincangkan oleh seluruh negara kini adalah kesan pemanasan global yang disebabkan oleh
kesan rumah hijau. Kenaikan
suhu bumi dan penipisan lapisan ozon menjadi punca kepada pemanasan global yang dapat dirasakan oleh seluruh dunia. Kenaikan suhu bumi disebabkan oleh pembebasan gas-gas karbon dioksida dan terkumpul di dalam udara.
Gas karbon dioksida yang terlalu banyak menyebabkan haba di bumi terperangkap dan akhirnya suhu bumi meningkat dan persekitarannya menjadi panas. Penyusutan lapisan ozon juga menyebabkan kejadian pemanasan global ini. Kesanya adalah permukaan bumi menjadi panas, ekosistem terganggu, banjir berlaku secara kerap dan juga berlakunya kejadian alam yang tidak normal.
[
sunting] Atmosfera
Kesan terhadap atmosfera yang dibawa oleh pencemaran udara pula ialah mengurangkan jarak penglihatan akibat
jerebu.
[
sunting] Lihat juga
Wikimedia Commons mempunyai media mengenai:
Pencemaran udaraPencemaranDiambil daripada "
http://ms.wikipedia.org/wiki/Pencemaran_udara"
Jerebu
Dari Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas.
Lompat ke:
pandu arah,
gelintarJerebu merupakan fenomena
atmosfera yang berlaku apabila debu, asap dan zarah
pencemaran lain mengaburi kejelasan langit.
[1] Fenomena ini biasanya terjadi jika zarah, debu dan asap berkumpul pada hari yang kering. Zarah-zarah kecil ini berkumpul di paras rendah atmosfera dan akan mengaburi pandangan dan mungkin menyebabkan masalah pernafasan. Jerebu tebal juga dikenali sebagai
asbut.
Antara sumber utama jerebu ialah kebakaran hutan, kebakaran gambut, pembakaran terbuka serta asap perindustrian dan kenderaan.
Dilihat dari jauh (seperi dari kapal terbang), jerebu biasanya kelihatan sedikit keperangan. Namun dari dekat, ia berwarna putih seperti
asap.
Isi kandungan
[
sorok]
1 Indeks Pencemaran Udara2 Masalah kesihatan3 Jerebu di Asia Tenggara4 Rujukan5 Pautan luar//
[
sunting] Indeks Pencemaran Udara
Indeks Pencemaran Udara (IPU) merupakan salah satu cara untuk mengetahui tahap teruknya jerebu. Ia melibatkan pengukuran kuantiti zarah halus merbahaya seperti karbon monoksida, sulfur dioksida, nitrogen dioksida dan
ozon. Pengelasan tahap kualiti udara mengikut IPU adalah seperti berikut:
Nilai IPU
Kualiti udara
0 - 50
Baik
51 - 100
Sederhana
101 - 200
Tidak sihat
201 - 300
Sangat tidak sihat
301 - 400
Berbahaya
401 - 500
Sangat berbahaya
Lebih 501
Darurat
[
sunting] Masalah kesihatan
Jerebu boleh menyebabkan masalah
kesihatan terutamanya kepada:
Kanak-kanak
Orang tua
Pesakit
lelah dan
penyakit pernafasan lain
Perokok
Antara gejala akibat pendedahan kepada jerebu ialah:
Iritasi kerongkong dan batuk-batuk
Kesukaran bernafas atau hidung tersumbat
Iritasi di mata serta mata yang merah
Kulit terasa gatal
Antara perkara yang boleh dilakukan untuk mengelak masalah-masalah di atas ialah:
Jangan keluar rumah serta tutup semua pintu dan tingkap
Pakai topeng muka yang mempunyai penuras jika terpaksa keluar
Kurangkan pengunaan kenderaan terutama motosikal
Sentiasa basuh bahagian yang terdedah; mandi
Selalu minum air
Sediakan ubat jika anda mempunyai penyakit pernafasan
[
sunting] Jerebu di Asia Tenggara
Jerebu merupakan satu masalah biasa di
Asia Tenggara akibat pembakaran hutan yang tidak terkawal. Akibat jerebu teruk pada September
1997, 7 anggota ASEAN telah menandatangani Perjanjian ASEAN mengenai Jerebu Merentas Sempadan (ASEAN Agreement on Transboundary Haze Pollution) pada 2002.
Pada Ogos
2005, kebakaran hutan di
Sumatera dan
Kalimantan menyebabkan keadaan jerebu yang agak teruk di pantai barat
Semenanjung Malaysia terutamanya di sekitar
Lembah Klang. Dua kawasan diisytiharkan darurat iaitu
Kuala Selangor dan
Pelabuhan Klang setelah IPU di dua kawasan itu mencecah lebih 500.
[2][3]Pada 2006, masalah jerebu
berulang lagi.
[
sunting] Rujukan
↑ Kamus Dewan DBP.
Jerebu. Diperolehi pada
4 Mac 2007.
↑ Utusan Malaysia.
2 tempat darurat -- IPU di Kuala Selangor dan Pelabuhan Klang melepasi 500.↑ Bernama.
IPT Diarah Tangguh Semua Kuliah Jika IPU Melebihi 400.[
sunting] Pautan luar
Wikimedia Commons mempunyai media mengenai:
Jerebu(Melayu)
Bacaan IPU di Malaysia(Melayu)
Jerebu, Petunjuk Kebersihan Atmosfera Kita(Inggeris)
STOPHAZE! Campaign(Inggeris)
HazeOnlineDiambil daripada "
http://ms.wikipedia.org/wiki/Jerebu"
Kategori:
Atmosfera Meteorologi PencemaranHujan asid
Dari Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas.
Lompat ke:
pandu arah,
gelintarHujan asid secara semulajadi adalah berasid. Ini disebabkan
air hujan yang turun akan bergabung dengan
karbon dioksida dan gas-gas berasid yang terdapat di atmosfera. Bagaimanapun, disebabkan pada masa kini, penggunaan tenaga elektrik dan kereta telah menyebabkan bahan api fossil di bakar dalam jumlah yang banyak. Pembakaran bahan api fossil seperti
minyak dan
arang batu oleh logi tenaga dan dari ekzos kenderaan membebaskan berjuta-juta ton
sulfur dioksida dan
nitrogen oksida ke udara. Bahan pencemar ini disebarkan oleh
angin dan akan bergabung dengan titisan
air yang turun sebagai
air hujan lalu membentuk
asid sulfurik dan
asid nitrik.
Keasidan cecair ialah ukuran kepekatan ion
hidrogen. Biasanya keasidan cecair dinyatakan dalam sebutan pH yang mempunyai skala 0 hingga 14: pH kurang daripada 7 adalah berasid, pH 7 adalah neutral dan pH yang melebihi 7 adalah alkali. Contoh
air hujan yang bersih yang diambil daripada lokasi bersih seperti di pulau terpencil didapati bernilai antara 5.6 dan 6.0. Secara amnya, air hujan dengan pH kurang dari 5.6 dianggap berasid.
Hujan asid yang turun ke
bumi akan terkumpul menjadi
pemendapan berasid. Ini berlaku apabila asid terkumpul dan menjadi semakin pekat. Asid yang terlalu pekat boleh menyebabkan
tumbuh-tumbuhan dan hidupan di dalam tasik mati,
bangunan dan batu menjadi lemah dan rapuh, warna bangunan, kereta dan lain-lain menjadi pudar, mudah rosak, dan cepat berkarat. Selain itu, hujan asid juga merosakkan kesihatan manusia terutama mereka yang masih muda, golongan tua, dan mereka yang berpenyakit seperti mengidap
asma.
Diambil daripada "
http://ms.wikipedia.org/wiki/Hujan_asid"
Kategori:
Cuaca
